Özgün İçerik Üretirken Yapay Zekâ Nasıl Kullanılır?

Yapay zekâ, boş sayfayı hızla dolduran bir taslak aracı olabilir. İşletme sitesinde bu hız, kontrol yoksa pahalıya patlar. Araç, duymadığı keşfi yapılmış, görmediği belgeyi alınmış, saymadığı müşteriyi memnun sayabilir. Cümle akıcı olduğu için doğru sanılır. Akıcılık doğruluk değildir. Web sitesinde yayınlanan her cümle, işletmenin söylediği sözdür. Aracın ürettiği halde bırakılan metin de sizin sözünüz olur. Müşteri onu size sorar. “Bunu yazılım yazdı” cevabı, yanlış fiyatı veya olmayan hizmeti düzeltmez.

Bu yüzden kural tektir. Kontrol edilmemiş metin yayınlanmaz. Taslak, masada durabilir. Sayfaya, bir insanın okuyup işletmenin gerçeğine çekmesinden sonra çıkar. İnsan okuması, imla düzeltmekten ibaret değildir. İşin yapılıp yapılmadığı, sayının tutulup tutulmadığı ve vaadin tutup tutulamayacağı kontrol edilir. Bu kontrol atlanırsa özgün içerik üretmiş olmazsınız. Ortak bir şablonu kendi adınıza yayınlamış olursunuz.

Taslak nerede işe yarar

Taslak, başlık sırasını ve unutulan soruları görmek için işe yarar. “Müşteri bakım sayfasında ne sorar” diye düşünürken liste çıkarmak faydalıdır. Liste, sizin cevabınızla doldurulur. Cevabı da araca bırakırsanız araç, başka bir ülkenin havuz mevzuatını veya başka bir şehrin teslim süresini yazabilir. Denizli’de sezonu, sizin keşif ücretinizi ve sizin almadığınız işi siz bilirsiniz. Araç bilmez. Bilmiyorsa uydurur. Uydurma, bazen çok emin bir dilde gelir. Emin dil, “genellikle”, “çoğu firma” ve “kesinlikle” kelimeleriyle şişer. Bu kelimeler silinmeden yayınlanmaz.

Taslağın ikinci faydası, uzun bir notu okunur paragraflara ayırmaktır. Ustanın ağzından çıkan dağınık ses kaydı, madde madde düzenlenebilir. Düzenlenen metin yeniden okunur. Ses kaydında olmayan bir garanti, düzen sırasında eklenmişse çıkarılır. Araç, cümleyi yuvarlarken kapsamı büyütmeye eğilimlidir. “Filtre temizliği” notu, “tüm mekanik sistemlerin ömür boyu bakımı” diye dönebilir. Bu büyüme, yayın öncesi daraltılır. Daraltılmamış metin, teklif tartışmasının kaynağı olur.

Neyin doğrulanacağı

Yayından önce şu satırlar tek tek sorulur. Bu hizmet gerçekten var mı. Fiyat veya süre yazıyorsa bugün geçerli mi. Adres, telefon ve saat doğru mu. Kuruluş yılı ve ekip sayısı tutuluyor mu. Belge adı geçiyorsa belge sizde ve güncel mi. Müşteri adı veya logo var mı, izni var mı. Şehir veya ilçe, gerçekten çalıştığınız yer mi. Varsa “yok” denir ve cümle silinir. Silmek, sayfayı zayıflatmaz. Kalan cümlelerin inanılırlığını korur. Araç bir istatistik yazdıysa ve siz ölçmediyseniz o istatistik de silinir. “Yüzde doksan memnuniyet” sizin anketiniz değilse sizin sitenizde durmaz.

Hukuki ve sağlık iddiası ayrıca sıkıdır. Havuz suyunun insan sağlığına etkisini, bir dezenfektanın mucize sonucunu veya bir kumaşın tıbbi faydasını araç size yazdıysa yayınlamayın. Bu alanlarda yanlış cümle, reklam metninden öteye gider. Belgeniz varsa kapsamı kadar yazılır. Belge yoksa fayda vaadi de yoktur. İhracat, vergi indirimi veya teşvik cümleleri de aynı kapıdadır. Araç genel bir ülke bilgisi vermiş olabilir. Sizin firmanız o kapsama girmiyorsa cümle sizin sayfanıza ait değildir.

Özgünlük ne demektir

Özgünlük, cümlenin daha önce internette geçmemiş olması değildir. Sizin işinize ait, sizin ağzınızdan doğrulanmış bilgi olmasıdır. Aynı komutla üretilen metin, rakip sitelerde de benzer durur. Firma adını değiştirmek bunu özgün yapmaz. “Kaliteli hizmet, uzman ekip, müşteri memnuniyeti” herkesin taslağında vardır. Sizi ayıran, minimum adetiniz, gitmediğiniz ilçe, keşif ücretiniz ve yapmadığınız havuz tipidir. Bunlar araçta yoktur. Siz eklemezseniz sayfa herkesin sayfası olur. Herkesin sayfası, arayan kişiye seçim yaptırmaz.

Kendi notunuzu taslağın üstüne yazmak, tersini yapmaktan daha sağlıklıdır. Önce üç gerçek madde yazın. Sonra bu maddeleri akıcı bir dile çevirmesini isteyin. Çeviri geri geldiğinde maddeler hâlâ yerinde mi bakın. Biri düşmüş, biri büyümüş olabilir. Yerinde değilse yayınlamayın. Yeniden düzeltin. Bu tur atlanırsa hız kazanırsınız, söz kaybedersiniz. İçerik takvimi sizi her gün yayınlamaya zorluyorsa takvim yanlıştır. Doğrulanmamış günlük yazı, ayda bir doğru yazıdan daha çok zarar verir.

Sorumlu kimdir

Metni araca yazdıran kişi ile sayfayı yayınlayan kişi aynı sorumluluğu taşır. Ajans veya çalışan taslak getirdiyse işletme sahibi yayından önce okur. Okumadan “siz halledin” demek, olmayan bir ödülü kendi sitenizde kabul etmektir. Sonra müşteri o ödülü sorduğunda cevap ajansa ait kalmaz. Sözleşme, sorumluluğu gizlemez. Yayınlanan sayfa işletmenindir. Bu yüzden taslak bir dosyada bekler, canlı sayfa ancak onaydan sonra değişir. Onay, fiyat ve iddia satırlarının altı çizilerek verilir. Altı çizilmeden geçilen metin, pratikte okunmamış sayılır.

Eski sayfayı araca “kısalt” diye vermek de aynı kontrolden geçer. Kısaltma, kapsamı değiştirmiş olabilir. “Keşif ücretlidir” cümlesi düşmüşse sayfa artık ücretsiz keşif vaat ediyordur. Bunu fark etmeden yayınlamak, aracın suçu gibi görünür, sizin ilanınız olur. Kısaltılmış metin, düşen şartlar listesiyle birlikte okunur. Şart duruyorsa yayınlanır. Düşmüşse yerine konur. Bu iş, sitenin bakımının parçasıdır. Bakım yalnızca yazılım güncellemesi değildir.

Yayın öncesi kısa tur

Okuma yüksek sesle yapılabilir. Ağız takılıyorsa cümle ya uzundur ya da sizin konuşmadığınız bir dildedir. “Siz” ile “biz” karışmışsa düzeltilir. Müşteriye “değerli iş ortağı” demek, esnafın telefonuna uymaz. Uymayan ses, güven vermez. Yer adları kontrol edilir. Olmayan bir mahalle, hatalı bir ilçe eki veya başka şehrin semti silinir. Bağlantılar açılır. Araç, olmayan bir iç sayfaya link vermiş olabilir. Kırık bağ, özensiz yayın demektir.

Sık sorulan soru üretilecekse sorular telefondan gelmelidir. Araç, kimsenin sormadığı yirmi soru yazar. Bu sorular sayfayı şişirir ve yanlış cevap riskini büyütür. İki gerçek soru yeter. Cevabı bilmiyorsanız soru da yayınlanmaz. Bilmediğiniz şeyi araca sordurup cevabı müşteriye göstermek, kontrolsüz yayının en sık halidir. Cevap “bilmiyorum, keşifte bakarız” ise onu yazın. Uydurma teknik derinlik yazmayın.

Metin bitti diye görsel bitmez

Araç metinle birlikte görsel de önerebilir. O görsel ayrı bir karardır. Üretilmiş bir havuz, tesis veya ekip fotoğrafı, gerçek iş gibi sayfaya konmaz. Metin doğru olsa bile yanlış görsel sayfayı yalan çıkarır. Görselin kuralları kendi yazısındadır. Burada tek cümle yeter: kontrol edilmemiş görsel de yayınlanmaz. Metni onaylayan kişi, görselin alt yazısını da onaylar. Alt yazı “projemiz” diyorsa görsel o proje olmalıdır. Değilse alt yazı değişir veya görsel kalkar.

• Taslağı yayın sanmayın.
• Fiyat, yıl, adres, belge ve müşteri adını kendiniz doğrulayın.
• Ölçmediğiniz yüzdeyi silin.
• Kapsamı büyüten cümleyi daraltın.
• Bilmediğiniz sorunun cevabını yayınlamayın.

Yazı düzenli duracaksa altyapı blog kurulumu ile ayrılır. Yayındaki metnin güncel kalması ise bakım ve destek işidir. Araç hız verir. Sözü veren yine işletmedir. Kontrol edilmemiş metin, hız olsa da yayına çıkmaz.