Web Sitesi Tasarımında Kullanıcı Deneyiminin Önemi

Kullanıcı deneyimi, ziyaretçinin sayfada ne yapacağını uzun uzun düşünmeden işini bitirmesidir. İşletme sahibi için bu, sunumdaki yabancı kelimelerden daha sade bir konudur. Arayan kişi ne iş yaptığınızı, nereye baktığınızı ve size nasıl ulaşacağını görmek ister. Bu üçü ilk bakışta yoksa deneyim zayıftır. Güzel bir renk bunu kapatmaz.

Deneyim yalnızca büyük markaların uygulamasında aranan bir incelik değildir. Tamir, bakım, imalat veya teklif toplayan bir sitede de aynı kural işler. Ziyaretçi kaybolursa sizi aramaz. Kaybolmaması, menünün süslenmesiyle değil yolun kısaltılmasıyla olur. Sayfada uzun kalmak tek başına başarı değildir. İş bitmeden çıkmak da doğru bir sonuç olabilir.

Deneyim işletme dilinde ne demektir

Tasarımcı kullanıcı derken çoğu zaman telefondaki bir kişiyi kasteder. Siz müşteri dersiniz. İkisi aynı insandır. O kişi o gün bir arıza, bir keşif veya bir numune için bakıyordur. Sayfa onun işini anlatmıyorsa deneyim kötüdür. Sayfa herkese aynı anda bağırıyorsa da kötüdür. İyi deneyim, her şeyi göstermek değil, o anki soruyu öne almaktır.

Deneyimin amacı ziyaretçiyi sitede oyalamak değildir. İşini bitirip çıkmasını kolaylaştırmaktır. Acil bir serviste çıkış aramadır. Proje işinde çıkış kısa bir form veya net bir kapsam cümlesidir. İkisini aynı düğmeyle çözmeye çalışmak ikisini de zorlaştırır. Düğmenin üstündeki fiil de işi söyler. İncele, keşfet, devam et gibi boş emirler, ara veya teklif iste kadar açık değildir.

İlk bakışta durması gerekenler

İlk ekran bir afiş değildir. Başlık, tabeladaki işi söyler. Altında bölge veya çalışma biçimi bir cümledir. Telefon veya teklif bağlantısı görünürdür. Kaydırınca çıkan uzun hikâye bu üçünün yerine geçmez. Ziyaretçi, kaydırmadan önce aradığını görmezse çoğu zaman geri döner ve ikinci sonuca bakar.

Kayan yazı ve dönen slayt ilk bakışı böler. Üç slogan sırayla gelirse ziyaretçi üçüncüyü beklemez. O anda ekranda duran cümle işi anlatmıyorsa slayt zarar verir. Tek bir net cümle, dönen bir yazıdan daha çok iş görür. Hareket ancak bir bilgiyi taşıyorsa kalır. Taşımıyorsa kaldırılır. Video kendiliğinden sesle açılıyorsa deneyim daha da bozulur. Ses, ziyaretçinin izni olmadan başlamamalıdır.

Telefona veya forma giden yol

Yol kısaysa deneyim iyidir. Ana sayfadan numaraya bir dokunuş yeter. Hizmet sayfasında da aynı numara, aynı iş için durur. Menüde iletişim var diye numarayı yalnızca o sayfaya gömmek, acil arayanı yorar. Yolun her adımında ziyaretçi nerede olduğunu anlamalıdır. Hizmetten iletişime geçince başlık bir anda başka bir firmayı anlatmamalıdır.

Form isteniyorsa alan sayısı işin gerçek ihtiyacı kadardır. Ad, telefon ve işin özeti çoğu talep için yeter. On iki alan, teklif değil anket gibi durur. E-posta, işiniz e-posta ile yürümüyorsa zorunlu tutulmaz. Gönder düğmesinden sonra iletiniz ulaştı demek, iletinin gerçekten bir kutuya düşmesiyle doğrulanır. Düşmüyorsa deneyim sahte bir başarıdır. Kutuyu siz kontrol etmeden formu yayına almayın.

Metin, görsel ve okuma sırası

Başlık büyük, gövde okunur, numara kaybolmaz. Üç yazı tipi birden sayfayı ilan panosuna çevirir. Göz en büyük yazıya gider. En büyük yazı kalite ve güven diyorsa asıl iş adı ikinci planda kalır. Yazı ile zemin birbirine yakın renkteyse numara güneşte okunmaz. Okunmayan bilgi, hiç yazılmamış gibidir.

Fotoğraf gerçek işi gösteriyorsa deneyime yardım eder. Stok bir el sıkışma sizin atölyenizi anlatmaz. Görselin yanındaki cümle, görselin ne olduğunu söyler. Süs için konan resim metni aşağı iter ve numarayı ekran dışına atar. Özellikle telefonda bu kayma hissedilir. Galeri varsa her kare yeni bir iş göstermelidir. Aynı köşenin on kırpımı güven artırmaz, sayfayı uzatır.

Çıkmazlar ve kırık uçlar

Tıklanınca açılmayan düğme, deneyimin en sert kırığıdır. Eski bir kampanya menüde durup boş bir duyuruya gidiyorsa yol kopuktur. Yakında yazan bir başlık, ziyaretçiye beklemesini söyler. Bekletilecek bir şey yoksa başlık da yoktur. Eski çalışanın adı hâlâ iletişimdeyse yeni müşteri yanlış kişiye gider. Bu da tasarım hatası gibi görünür, aslında terk edilmiş bir bilgidir.

Hata sayfası da deneyimin parçasıdır. Ziyaretçi yanlış bir adresten gelmişse onu kör bir duvara atmak yerine hizmet ve iletişim bağlantısı göstermek yeter. Arama kutusu yoksa en azından menü görünür kalır. Kayıp bir ziyaretçi kendi kendine siteyi çözmek zorunda bırakılmaz. Boş bir arama sonucu da aynı işi görmelidir. Sonuç yoksa ne yazılacağı ve kime sorulacağı bir cümleyle bellidir.

Telefon ve masaüstü aynı vaadi taşır

Masaüstünde geniş duran bir tablo telefonda yana kayıyorsa deneyim bölünür. Fiyat, hizmet veya bölge bir ekranda var, diğerinde yoksa müşteri iki farklı firma sanır. Tek metin iki genişlikte de okunur. Ayrı bir mobil adres açmak bu metni iki yerde güncellemenizi ister. Biri eski kalır. Eski adres hâlâ arama sonucunda duruyorsa müşteri güncel olmayan numarayı görür.

Sabit bir ara düğmesi işe yarar, ta ki formu ve fiyatı kapatana kadar. Düğmenin altında nefes payı olmalıdır. İki düğme üst üste binip ara ile yaz karışmamalıdır. Bu ayrıntılar süs değil deneyimin kendisidir. Menü bir parmakla açılmıyorsa veya açılınca sayfanın yarısını kaçırıyorsa ilk iş o menüyü sadeleştirmektir. Deneyim, yeni bir renk seçmeden önce bu sürtünmede düzelir.

Ne ölçülür, ne vaat edilmez

Deneyimi iyileştirmek belirli bir satış oranı vaat etmez. Ölçmediğiniz bir yüzdeyi sitede veya raporda yazmak bu işin dışındadır. Bakılacak şeyler somuttur. Numara görünüyor mu, form gidiyor mu, telefonda sayfa taşıyor mu, eski hizmet hâlâ menüde mi? Bu dört soru, beğeni turundan daha doğru bir kabul listesidir.

Kontrolü siz de yapabilirsiniz. Siteyi hiç görmemiş birinden, telefonda işinizi bulmasını isteyin. Nerede duraksadığını not edin. O duraksama, tasarım toplantısındaki beğeniden daha kıymetlidir. Duraksama numaranın yerindeyse yeri değişir. Duraksama hizmetin adındaysa başlık sadeleşir. Duraksama yoksa sayfayı süslemek için yeniden açmaya gerek kalmaz.

• İlk ekranda iş, bölge ve ulaşım dursun.
• Aynı numara hizmet sayfasında da görünsün.
• Kırık düğme ve boş yakında sayfası kalmasın.
• Telefon ile masaüstü aynı bilgiyi taşısın.
• Ölçülmemiş bir başarı oranı yazılmasın.

İşin türü deneyimi değiştirir

Yol yardımda deneyim saniyelik bir aramadır. Havuz, makine veya tekstil işinde deneyim yanlış talebi elemektir. Ziyaretçi önce kapsamı okur, sonra yazar. İkisinde de ortak olan, tutulmayan vaadin yazılmamasıdır. Yedi gün yirmi dört saat deniyorsa hat gece de açılmalıdır. Açılmıyorsa cümle gündüz saatine çekilir. Dürüst saat, kaçırılan bir sözden iyidir.

Günlük hizmet veren bir esnaf ile keşfe çıkan bir ekip aynı ilk ekranı hak etmez. Biri mahalle ve saat sorar, diğeri keşif koşulunu ve neyin yapılmadığını sorar. Deneyim bu soruyu baştan cevaplayınca düzelir. İl veya ilçe adını her başlığa eklemek deneyim değildir. Ad, ancak o cümle gerçekten o yere aitse işe yarar. Gitmediğiniz yeri ilk ekrana yazmak, yolu kısaltmaz, yanlış aramayı içeri alır.

Tasarım bu sırayla kurulursa sayfa şık olduğu için değil iş bittiği için kalır. Yapı, kurumsal web tasarım ve mobil uyum işinde aynı mantıkla konuşulur. Beklemenin deneyime etkisi ise site hızı yazısında ayrı durur.